تلاش ۱۰ساله ایران برای پذیرش جهانی چالش گردوغبار/ آمریکا کمر نظام محیطزیست را شکست
در دولت گذشته و حتی پیش از آن، تلاشهای گستردهای در ایران و برخی کشورهای منطقه در حوزه دیپلماسی محیط زیست صورت گرفت. این تلاشها محدود به اقدامات اجرایی نبوده، بلکه عمدتاً در قالب تلاشهای دیپلماتیک دنبال شدهاند.
در سالهای اخیر، توفانهای گسترده گردوغبار به یکی از جدیترین بحرانهای زیستمحیطی در ایران و کل منطقه خاورمیانه تبدیل شده است. این پدیده نگرانکننده نهتنها سلامت مردم و محیط زیست را تهدید میکند، بلکه موجب اختلال در فعالیتهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشورهای درگیر شده است.
گردوغبارهایی که از کانونهای بحران زیستمحیطی در کشورهای همسایه همچون عراق، سوریه، عربستان سعودی و بخشهایی از افغانستان نشئت میگیرد، با وزش بادهای شدید به داخل خاک ایران نفوذ میکند و آلودگی هوا در بسیاری از شهرهای ایران را به سطوح خطرناکی میرساند. این وضعیت باعث شده است ایران بهعنوان یکی از کانونهای بحران گردوغبار در منطقه شناخته شود و مشکلات بهداشتی و زیستمحیطی گستردهای را تجربه کند.
درگیریهای نظامی و بیثباتی سیاسی در کشورهای منطقه، بهویژه عراق و سوریه، نقش قابلتوجهی در گسترش کانونهای گردوغبار داشته است. نابودی جنگلها، کاهش سطح آبهای زیرزمینی و تخریب اراضی کشاورزی باعث شده است بستر مناسبی برای شکلگیری و تشدید توفانهای گردوغبار ایجاد شود. تأثیرات این پدیده محدود به مرزهای جغرافیایی نیست و پیامدهای آن سلامت عمومی و امنیت زیستمحیطی کل منطقه خاورمیانه را تهدید میکند.
ایران با توجه به تأثیرات مستقیم این بحران، اقدامات گستردهای را برای مقابله با گردوغبار آغاز کرده است، از جمله این تلاشها میتوان به برنامههای ملی مقابله با بیابانزایی، احیای تالابها و جنگلها، مدیریت منابع آبی و همکاریهای منطقهای با کشورهای همسایه اشاره کرد. ایران همچنین تلاش دارد موضوع مقابله با گردوغبار را بهعنوان یک معضل منطقهای و حتی فرامنطقهای به سطح جهانی ارتقا دهد و از مجامع بینالمللی برای دریافت حمایتهای فنی و مالی بهرهمند شود.
با توجه به روند رو به رشد این پدیده و گسترش آن به سایر کشورهای آسیایی، بهویژه در مناطق مرکزی و جنوبی قاره، مقابله با گردوغبار نیازمند همکاریهای گستردهتر و تدوین سیاستهای جامع منطقهای است. این چالش نهتنها نیازمند اقدامهای فوری و گسترده از سوی ایران بلکه همکاریهای بینالمللی و درک مشترک کشورهای آسیایی و خاورمیانه است تا بتوان با اجرای راهکارهای پایدار، سلامت مردم و محیط زیست را در برابر این تهدید بزرگ حفظ کرد.
در گفتوگویی با دکتر آرمان خورسند، رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست، به بررسی ابعاد این بحران پرداخته شد. ایشان تأکید کردند که منشأ بخش عظیمی از گردوغبار در خارج از کشور است و کانونهای کشورهای همسایه به شدت بر وضعیت گردوغبار ایران تأثیر داشتهاند. این در حالی است که معاهدات محیطزیستی در سالهای اخیر خروجی مؤثری نداشته و نیاز به تغییرات اساسی در رویکردهای بینالمللی احساس میشود.
وی افزود که بهرغم تلاشهای صورت گرفته، تفاوتهای جدی بین کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه در زمینه سیاستهای زیستمحیطی وجود دارد که مانع از پیشرفت در این حوزه میشود. همچنین، وضعیت در سوریه در حال حاضر بهشدت بحرانی است و درگیریهای داخلی در این کشور موجب بدتر شدن شرایط در تولید گردوغبار شده است.
مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست به تمامی تلاشهای دیپلماتیک خود ادامه میدهد تا بتواند بر روی این معضل جهانی و منطقهای کار کند و بر ایجاد کنسرسیومی مشترک برای مدیریت بحران گردوغبار تأکید دارد.
این مطلب بدون برچسب می باشد.
