گرانی افسارگسیخته برنج در بازار!/ حذف عطر برنج ایرانی از سفره مردم!

به گزارش «نفس تازه» از گرگان، شمال کشور به عنوان قطب اصلی تولید برنج در کشور شناخته می‌شود و گلستان، پس از گیلان و مازندران یکی از عمده‌ترین تولیدکنندگان این محصول است. با این حال، مردم این استان این روزها شاهد نوسانات شدید و افزایش بی‌سابقه قیمت برنج هستند؛ موضوعی که سبب شده عطر و طعم برنج ایرانی از بسیاری از سفره‌ها حذف شود.

بر اساس گزارش‌های رسمی، سالانه بین ۴۰۰ تا ۴۲۰ هزار تن شلتوک برنج در استان گلستان برداشت می‌شود. این استان با داشتن بیش از ۳۷ هزار هکتار زمین زیر کشت برنج، یکی از مهم‌ترین تولیدکنندگان ارقام پرمحصول مانند برنج فجر سوزنی و ندا به شمار می‌رود. با این حال، در شرایطی که برداشت محصول امسال هنوز به صورت کامل آغاز نشده، بازار برنج با افزایش قیمت‌های افسارگسیخته روبه‌رو شده است.

بررسی‌های میدانی خبرنگار ما نشان می‌دهد که برنج فجر سوزنی که عمده محصول گلستان را تشکیل می‌دهد، سال گذشته کیلویی بین ۷۰ تا ۹۰ هزار تومان در بازار به فروش می‌رسید، اما اکنون قیمت این برنج به بیش از ۲۴۰ هزار تومان رسیده است. در کنار آن، برنج طارم نیز به قیمت ۳۰۰ هزار تومان رسیده که رکوردی بی‌سابقه در سال‌های اخیر محسوب می‌شود.

این افزایش قیمت‌ها در حالی اتفاق می‌افتد که به گفته مسئولان، ذخایر کافی برنج ایرانی در کشور موجود است و پیش‌بینی می‌شود امسال سطح زیرکشت و میزان برداشت شالی قابل توجه باشد.

افزایش سرسام‌آور قیمت برنج ایرانی، مصرف‌کنندگان را با چالش بزرگی مواجه کرده است. بسیاری از خانواده‌ها به دلیل هزینه‌های بالا، مجبور به کاهش مصرف این کالای مهم و حتی جایگزینی با نمونه‌های وارداتی و کم‌کیفیت‌تر شده‌اند. عطر و طعم برنج ایرانی که برای بسیاری از مردم نمادی از کیفیت و اصالت به شمار می‌رود، به تدریج از سفره‌های آنان در حال حذف شدن است.

از سوی دیگر، کشاورزان نیز از این وضعیت متاثر شده‌اند. گرچه قیمت‌های بالا می‌تواند انگیزه‌ای برای تولید بیشتر باشد، اما بی‌ثباتی بازار و عدم شفافیت در توزیع و فروش، نگرانی‌هایی را برای تولیدکنندگان ایجاد کرده است. برنجی که از کشاورز کیلویی ۹۰ هزارتومان خریداری می‌شود تا رسیدن به بازار و دست مصرف‌کننده ۲۴۰ تا ۳۰۰ هزار تومان افزایش قیمت پیدا می‌کند.

با توجه به این شرایط نابسامان، دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان گلستان، محمود اسپانلو، به صورت جدی وارد موضوع شده و از افزایش نظارت‌ها بر بازار برنج خبر داده است. او اعلام کرده که تیم‌های ویژه نظارتی متشکل از دادستان‌ها، پلیس امنیت اقتصادی، نمایندگان اداره صنعت، معدن و تجارت، بازرسان اتاق اصناف، نمایندگان جهاد کشاورزی و مأموران سازمان تعزیرات حکومتی تشکیل شده‌اند تا بازار برنج را از زنجیره عمده‌فروشی تا خرده‌فروشی رصد کنند.

این تیم‌ها طی بازرسی‌های میدانی در مرکز استان، از عمده‌فروشی‌ها و فروشگاه‌های خرده‌فروشی بازدید کرده و اسناد، مدارک و فاکتورهای فروش را به دقت بررسی کرده‌اند. به گفته اسپانلو، در این بازدیدها برای سه نفر پرونده تعزیراتی تشکیل شده است.

دادستان گلستان با تأکید بر ضرورت رعایت قانون، گفت: تمام فعالان بازار عرضه و فروش برنج موظف به رعایت نرخ مصوب فروش برنج هستند و باید صورتحساب رسمی برای همه خریداران صادر کنند. همچنین تمامی فروشندگان ملزم به نصب برچسب قیمت روی محصولات خود هستند و باید اطلاعات مربوط به انبارهای خود را در سامانه جامع انبارداری ثبت و به‌روز کنند تا از انبار کردن غیرقانونی کالا جلوگیری شود.

او هشدار داد که هرگونه تخلف در این زمینه منجر به برخورد قانونی و تعزیراتی خواهد شد و تأکید کرد که نظارت‌ها تا پایان فصل برداشت ادامه و حتی تشدید خواهد شد.

کارشناسان معتقدند که عوامل مختلفی در افزایش قیمت برنج موثر است. از جمله می‌توان به نوسانات نرخ ارز، هزینه‌های بالای تولید و حمل‌ونقل، مشکلات در زنجیره توزیع و وجود دلالان اشاره کرد. همچنین برخی از کمبودهای مقطعی در بازار به دلیل اختلالات لجستیکی نیز مزید بر علت شده است.

با وجود این، بسیاری از کارشناسان بر این باورند که کنترل بازار و جلوگیری از احتکار و سوءاستفاده‌های احتمالی نقش بسیار مهمی در کاهش قیمت‌ها دارد. اقدام دادستانی گلستان در تشکیل تیم‌های ویژه نظارتی و تشدید بازرسی‌ها می‌تواند گام موثری در جهت متعادل کردن بازار و حفظ حقوق مصرف‌کنندگان باشد.

استان گلستان با ظرفیت بالای تولید برنج و وجود کشاورزان پرتلاش، پتانسیل تبدیل شدن به الگویی موفق در بازار برنج کشور را دارد؛ مشروط بر آنکه مدیریت صحیح و نظارت دقیق بر بازار صورت پذیرد. با آغاز برداشت شالی در روزهای آینده، امید می‌رود روند عرضه برنج افزایش یابد و فشار قیمتی کاهش پیدا کند. با این حال، استمرار نظارت‌ها، شفاف‌سازی زنجیره تأمین، حمایت از کشاورزان و ایجاد سازوکارهای منصفانه برای فروش، از ملزومات اصلی بازگرداندن آرامش و تعادل به بازار برنج گلستان و به تبع آن بازار برنج کشور است.