فناوریهایی که بیشتر از نفت ثروت میسازند
تحلیلگر ارشد حوزه امنیت الکترونیک، در یادداشتی یکی از فرصتهای کشور جهت درآمدسازی از تکنولوژی ( از طریق کاهش هزینههای موجود ) را بررسی کرد.
به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری تسنیم، محمد قلمچی، تحلیلگر ارشد حوزه امنیت الکترونیک، در یادداشتی یکی از فرصتهای کشور جهت درآمدسازی از تکنولوژی ( از طریق کاهش هزینههای موجود ) را تشریح کرد.
ارتقا و پیشرفت حوزه صنعت و تکنولوژی در جهان امروز معطوف به کسب درآمد و کاهش هزینه است. به عبارت بهتر، یکی از معیارهای اساسی ارزیابی و سنجش کارآمدی یک ساختار یا محصول نوین، درآمدزایی آن برای مخاطبان آن است. مفهوم ثروتسازی و مصادیق آن در عصر کنونی نسبت به گذشته تغییرات اساسی و زیادی نموده و یکی از مبانی و بنیانهای این دگردیسی، پیشرفت علم و تکنولوژی در دنیاست.
بازرسی انطباقپذیری سامانههای نظارت تصویری منصوبه در اماکن عمومی و صنوف با استانداردهای ملی و بینالمللی، بهعنوان یک راهبرد کلیدی در ارتقای امنیت اقتصادی کشورهای در حال توسعه شناخته میشود. تجربیات موفقیتآمیز امارات متحده عربی از سال ۲۰۰۸ و عربستان سعودی از سال ۲۰۲۴ شواهد تجربی ارزشمندی برای پیش بینی تاثیر این پدیده در ایران فراهم میکند.
در این خصوص با ابتکار عمل و چارچوبی عمومی و سراسری تحت عنوان “سپتام” مواجه هستیم. سپتام مخفف سامانه پایش تصویری اماکن و در اصل یک سامانه هوشمند هست که با حمایت بخش عمومی طراحی و پیاده سازی شده است.
بر اساس دادههای بانک جهانی در سال ۲۰۲۳، سامانه نظارت یکپارچه در امارات متحده عربی طی دوره ۱۷ ساله موجب افزایش متوسط رشد سالانه تولید ناخالص داخلی به میزان ۰.۵۴ درصد (با انحراف معیار ۰.۰۷) شده است.
مطابق گزارش اتاق بازرگانی دبی در سال ۲۰۲۱، هزینههای امنیتی بنگاهها در این کشور ۲۲.۴ درصد کاهش یافته و جذب سرمایهگذاری مستقیم ۱۸.۷ درصد رشد داشته است که این افزایش سرمایهگذاری معلول ارتقای امنیت الکترونیک در این کشور بوده است. در مورد عربستان سعودی، دادههای اولیه سازمان مالی عربستان (SAMA) در سال ۲۰۲۵ نشان میدهد طرح نظارت و پایش بر سامانه های تظارت تصویری در دو سال نخست اجرا موجب افزایش ۰.۳۱ درصدی رشد تولید ناخالص داخلی (با انحراف معیار ۰.۱۲) و کاهش ۱۶.۸ درصدی هزینههای امنیتی بنگاهها شده است.
با اعمال مدل اقتصادسنجی و تعدیل اثرات متغیرهای خاص ایران، برآورد میشود که با پیاده سازی طرح سپتام در ایران، کشورمان در ۱۰ ساله اول، صرفاً به دلیل بهبودهای ایجاد شده از طریق این ساختار، نرخ رشد GDP مثبت ۵ درصد بیشتری را تجربه خواهد نمود. متعاقبا پیادهسازی این طرح هزینههای امنیتی بنگاهها را ۱۹.۶ درصد کاهش و جذب سرمایهگذاری مستقیم را ۱۴.۲ درصد بهبود میبخشد. در سناریوی بهینه (پوشش ۸۵ درصدی با ادغام هوش مصنوعی)، این اثرات تا ۰.۶۸ درصد رشد تولید ناخالص داخلی و ۲۴ درصد کاهش هزینهها قابل ارتقا خواهد بود.
محاسبات نشان میدهد که اجرای کامل چنین طرح نظارتی جامعی میتواند تا سال ۲۰۳۰ بین ۲.۷ تا ۴.۳ درصد به حجم تولید ناخالص داخلی ایران بیافزاید که مطابق آن ثروت سرانه ایرانیان در پنج سال نخست اجرا بین ۸.۲ تا ۱۲.۷ درصد رشد خواهد کرد. در سناریوی پایه، این افزایش معادل ۳۴۰ دلار (بر اساس برابری قدرت خرید) و در سناریوی بهینه به ۵۵۰ دلار خواهد رسید.
سه مکانیزم اصلی اثرگذاری طرح جامع سپتام عبارت است از:
* بهبود ۰.۳۸ واحدی در شاخص سهولت کسبوکار (بر مبنای شاخصهای بانک جهانی)
* صرفهجویی ۲.۱ تا ۲.۸ ساعتی در زمان کاری هفتگی بنگاههای خرد
* کاهش ۲۵ تا ۳۰ درصدی جرائم اقتصادی بر اساس تجربه امارات
پیادهسازی موفق این طرح نیاز به سرمایه گذاری اولیه ( از ۱.۲ تا ۱.۸ میلیارد دلار ) دارد. این هزینه توسط متولیان بنگاههای اقتصادی در گذشته نیز برای نصب و راهاندازی سامانههای نظارت تصویری انجام میشد، لکن به دلیل عدم بررسی انطباق این سامانهها با استانداردهای ملی و بینالمللی، کارایی موثری نداشته است. اما در طرح سپتام این موانع برطرف شده است. در این خصوص پیشنهادهای اجرایی مشخصی وجود دارد که به آنها اشاره میکنیم:
۱. بهکارگیری مدل مشارکت عمومی-خصوصی (PPP) با الگوبرداری از پروژه موفق امارات: با هوشمندی پلیس اماکن کشور، طراحی و پیادهسازی سامانه سپتام توسط بخش دانشبنیان خصوصی در کشور انجام شده و با توجه به گزارش عملکرد سپتام در سال ۱۴۰۳، موفقیت این مدل در ایران نیز به اثبات رسیده است.
۲. ادغام سامانه با فناوریهای هوش مصنوعی برای تحلیل پیشگیرانه: در سطوح امنیتی بالاتر، از خدمت نگهبان هوشمند که راهکار پایش و پویش برخط توسط پایشگران خبره توانمند شده با هوشمصنوعی است بهرهبرداری میشود. این کاربرد هوش مصنوعی ضمن کاهش ۱۰ برابری هزینههای تامین امنیت فیزیکی، در لحظه موجب جلوگیری از بروز فاجعه یا تهاجم خواهد شد.
۳. ایجاد چارچوب نظارتی مبتنی بر استاندارد ISO 27001 برای امنیت دادهها: سامانه پایش تصویری اماکن با بررسی دقیق پیکربندی امنیتی تجهیزات منصوبه، پیشنهادات عملیاتی برای کاهش نفوذ سایبری را برای اصناف و اماکن عمومی کشور ارایه مینماید.
نتیجهگیری: یافتههای این مطالعه نشان میدهد اجرای سامانه پایش تصویری اماکن با پوشش حداقل ۷۰ درصد صنوف میتواند تا سال ۲۰۳۰ حدود ۴.۲ درصد به حجم اقتصاد ایران بیفزاید و ثروت سرانه را معادل ۴۸۰ دلار (بر اساس PPP) افزایش دهد. با توجه به تجربیات موفق کشورهای همسایه، دستیابی به این اهداف مستلزم سرمایهگذاری اولیه کافی، رعایت استانداردهای فنی و حریم خصوصی و بهصورت خاصه، حمایت موثر مسئولین مربوطه در کشور است.
این مطلب بدون برچسب می باشد.
